สาเหตุ, อาการ, การป้องกัน, การรักษา และข้อแนะนำ

     1. ต้อหิน  (Glaucoma)
     2. ต้อลม  (Pinguecula)
     3. ต้อเนื้อ  (Pterygium)

ต้อหิน  (Glaucoma)
คือ โรคหรือภาวะที่เกิดจาดความดันภายในลูกตาสูงผิดปกติหรือในบางกรณีความดันอาจ ปกติร่วมกับการถูกทำลายของใยประสาทตา  ขั้วประสาท  ทำให้ลานสายตาแคบลงเรื่อยๆ ส่งผลให้ตาบอดในที่สุด  ผู้ป่วยที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคต้อหินจึงควรได้รับการรักษาจากจักษุ แพทย์ผู้ชำนาญการอย่างสม่ำเสมอ

สาเหตุการดำเนินของโรค
มี 2 ทฤษฎีที่ใช้ในการอธิบาย  หากต้อหินเกิดจากความดันภายในลูกตาที่สูงผิดปกติ  คือ
      1. ความดันลูกตาที่สูงขึ้น  จะทำให้เลือดที่ไปเลี้ยงขั้วประสาทตาลดลงทำให้มีการตายของใยประสาท
      2. ความดันลูกตาที่สูง  จะทำลายใยประสาทโดยตรง

ชนิดของต้อหิน

แบ่งตามอาการ
      1. ต้อหินเฉียบพลัน  จะมีอาการปวดตาทันที  ปวดศีรษะ  ตาแดง  ตามัวลง  มีคลื่นไส้และอาเจียน  อาจมีอาการเห็นสีรุ้งรอบดวงไฟ  จากกระจกตาบวม
      2. ต้อหินเรื้อรัง  จะไม่มีอาการปวด  ผู้ป่วยจะมาด้วยอาการของลานสายตาแคบลง  เช่น  เดินชน  เนื่องจากความดันภายในลูกตาที่สูง  จะทำลายใยประสาทตาไปเรื่อยๆ จนตาบอด

แบ่งตามสาเหตุ
      1. ต้อหินที่เป็นมาแต่กำเนิด  อาจเป็นมาจากการถ่ายทอดทางกรรมพันธุ์  หรือเด็กมีการเจริญเติบโตผิดปกติตั้งแต่อยู่ในครรภ์  หรือมารดาได้รับเชื้อหัดเยอรมันในขณะตั้งครรภ์
      2. ต้อหินที่ไม่ทราบสาเหตุ  พบในผู้ป่วยที่มีอายุมากตั้งแต่ 40 ปีขึ้นไป  แบ่งเป็น 2 แบบ  คือ  แบบมุมปิด และมุมเปิด
      3. ต้อหินที่ทราบสาเหตุ  เป็นผลแทรกซ้อนจากภาวะอื่นๆ  เช่น  มีการอักเสบในช่องหน้าลูกตา  อุบัติเหตุกระทบกระเทือนที่ตา  กีฬาที่อาจมีการกระทบกระแทกที่ตา  เลนส์ต้อกระจกที่บวม  หรือสุกมากๆ  การใช้สเตอรอยด์ทั้งในรูปของยาหยอดตา  และยารับประทาน
แบ่งโดยใช้ความดันลูกตาที่ไม่สูง ได้แก่  ความดันลูกตาที่ไม่สูงผิดปกติ  แต่มีการทำลายประสาทตาและลานสายตาซึ่งเรียกว่า  ต้อหินชนิดที่มี
ความดันลูกตาปกติ (Normotensive  Glaucoma)

การป้องกันโรคต้อหิน
ต้อ หินที่พบในผู้มีอายุมากกว่า 40 ปีขึ้นไป  มักเป็นชนิดที่ไม่พบสาเหตุ  แต่อย่างไรก็ตามจากการศึกษาพบว่า  ต้อหินอาจมีความสัมพันธ์กับกรรมพันธุ์หรือโรคอื่นๆ บางอย่าง

ดังนั้น ผู้ที่มีประวัติต้อหินในครอบครัวมีสายตาสั้น  หรือยาวมากๆ มีโรคประจำตัว  เช่น  เบาหวาน  ความดันโลหิตสูง  หรือมีภาวะของปานแดงปานดำ  บริเวณใบหน้า  เคยได้รับการกระทบกระแทกที่ตา  ควรมารับการตรวจวัดสายตาและความดันลูกตากับจักษุแพทย์  อย่างน้อยแต่ละ 1 ครั้ง  และจักษุแพทย์จะเป็นผู้พิจารณาตรวจลานสายตาต่อไป

การตรวจภาวะ ต้อหินได้เร็ว  จะทำให้การรักษาเพื่อควบคุมโรคทำได้เร็วขึ้น  เพื่อมิให้มีการสูญเสียของลานสายตามากขึ้น  และป้องกันภาวะตาบอดในอนาคต

ลานสายตา  คืออะไร  สำคัญอย่างไร
ผู้ ป่วยที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคต้อหิน  จักษุแพทย์จะเป็นผู้พิจารณา  เพื่อทำการตรวจลานสายตา  ซึ่งก็มีการตรวจความกว้างในการมองเห็นในขณะมองตรง  ลานสายตาเป็นการตรวจที่จะช่วยติดตามผลการรักษา  ควรทำลานสายตาประมาณ 4-6 เดือน/ครั้ง

การรักษา
แบ่งเป็น 3 วิธี  ได้แก่
      1. การใช้ยาหยอดตาหรือยารับประทาน  เป็นวิธีที่นิยมใช้  แต่ผู้ป่วยจะต้องหยอดตาอย่างสม่ำเสมอ  ยาหยอดตาแบ่งเป็นหลายกลุ่ม  จักษุแพทย์จะเป็นผู้พิจารณาตามความเหมาะสม  ทั้งนี้ขึ้นกับ  โรคประจำตัวของผู้ป่วยด้วย
      2. การใช้แสงเลเซอร์  เป็นวิธีที่มักใช้เสริมกับการใช้ยายอดตาและยารับประทาน  ใช้เวลาประมาณ 10-15 นาที  หลังจากนั้นสามารถกลับบ้านได้และทำกิจกรรมต่างๆ ได้ตามปกติ
      3. การผ่าตัด
ปกติ ไม่ต้องดมยาสลบ  โดยจะใช้ยาชาฉีดเฉพาะที่  หากผู้ป่วยมีต้อกระจกร่วมด้วย  สามารถผ่าตัดต้อทั้ง 2 ชนิดพร้อมกันได้ (ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับการพิจารณาของจักษุแพทย์)

สำหรับการผ่าตัด  ผู้ป่วยควรมีเวลาในการพักผ่อนหลังผ่าตัดประมาณ 1-2 สัปดาห์ ผู้ป่วยส่วนใหญ่จะอยู่โรงพยาบาลประมาณ 1-2 วัน หลังผ่าตัดรักษาต้อหิน